SILVA RERUM: MUZYCZNY PRZERYWNIK – ALE OBCIACH!!

31 Comments on “SILVA RERUM: MUZYCZNY PRZERYWNIK – ALE OBCIACH!!”

1. „Jimmy hob den Daumen durchgeschwitzt”

   „Jimmy zacisnął tylko spocone pięści”

   Nie bardzo o to chodzi Szczepanie. Zastosowałeś tu niedosłowne tłumaczenie opisowe, bo podnoszenie kciuka w górę przy awarii samochodu wydaje się nielogiczne. Tymczasem kciukiem do góry łapało się autostopa a spocony był ów jegomość, bo był upokorzony, że musi się prosić o podwózkę albo zmęczony bezskuteczną naprawą.

   • Zgadza się, chciałem tu wyrazić jego bezsilność – zwłaszcza że jasne tłumaczenie z zatrzymywaniem „okazji” jest tutaj trudne do sformułowania w sposób zwięzły, choćby z grubsza mieszczący się w rytmie.

     Ale bardzo dziękuję za uwagę – jeśli masz ich więcej, to chętnie zmodyfikuję tłumaczenia, żeby je ulepszyć. Mogę jednak reagować z opóźnieniem, bo mam ograniczony dostęp do sieci jeszcze przez jakiś czas.

     • @Max: Ciekaw jestem, jak rozumiesz fragment: „Wenn er wie Ronny Patterson im Schalensessel liegt holt ihm fast jedes andere Auto ein” ?

       Czyżby on wcale nie był tak szybki, za jakiego się miał?

2. Z niemieckich utworów przychodzi mi jeszcze na myśl „Pussy” Rammsteina: „Mercedes-Benz und Autobahn
   Alleine in das Ausland fahren” – nie wiem czy też tak macie, ale ja jestem w stanie przeczytać ten wers tylko z jedną intonacją.

3. Pamiętam ten kawałek Massive Tone. Latał dość często na niemieckiej vivie w 2003 roku. Dorzuciłbym jeszcze do listy twórczość Guntera Gabriela, np. kawałek „Er ist ein kerl” – twórczość a la country, często podejmująca temat jazdy ciężarówką. 🙂
   Co by nie mówić, niemiecka muzyka mimo że lekko kiczowata, potrafi nieźle wpaść w ucho.

   • @Max: Ciekaw jestem, jak rozumiesz fragment: „Wenn er wie Ronny Patterson im Schalensessel liegt holt ihm fast jedes andere Auto ein” ?

     Czyżby on wcale nie był tak szybki, za jakiego się miał?

     ……………………………..

     Dokładnie tak to rozumiem: gość uważa się za Schumachera a jeździ kiepsko. Innymi (niemieckimi) słowy: große Schnautze und nix dahinten

     • OK, dzięki 🙂

   • Niemieckie Trucker Country znam od lat, bo ojciec licealnego kolegi przywiózł kilka płyt Toma Astora i składanek, które ów kolega przegrał mi na taśmy (odtwarzacza CD wtedy nie miałem). Muzycznie to nie umywa się nawet do country amerykańskiego czy polskiego, ale mnie chodziło o naukę języka – bardzo lubię uczyć się z piosenek, bo ich teksty szybko i łatwo zostają w głowie (zwlaszcza jak się ma 16 lat).

     „Er ist ein Kerl” też tam było, nawet muzycznie jest to jeden z fajniejszych przykładów. Jeśli będzie zainteresowanie, to mogę kiedyś zrobić takie zestawienie niemieckiego Trucker Country, ale będzie jeszcze bardziej kiczowato niż tu. Kto wie, może zechcecie?

     • Jak najbardziej! 🙂

     • Wpiszę to do kajetu, ale nabieranie mocy prawnej potrwa długo, bo trzy muzyczne wpisy pod rząd to już dużo 🙂

4. Aż się boję jaki algorytm podpowiadania zastosuje teraz wobec mnie YT 🙂
   Ten kawałek o Daimlerze to już słyszałem, ale nie mam pojęcia gdzie.

   • Zawsze można się wylogować przed odsłuchem obciachowych kawałków 🙂 Albo wyłączyć personalizację sugestii.

5. Fabuła pierwszego utworu jest ponadczasowa; w dzisiajszym świecie w którym „machismo” jest na celowniku społeczeństwa nawet niewinne zachowania o zabarwieniu romantyczno-towarzyskim względem nieznajomych kobiet bywają przez nie fałszywie odczytywane jako preludium sytuacji przemocowej. Chyba grozi nam zanik eleganckiego, kulturalnego podrywania/adorowania w przestrzeni publicznej.

6. Szczepanie, przejrzałem Twoje tłumaczenie i nie znalazłem żadnych poważnych usterek. 

   Parę dyskusyjnych drobiazgów: 

   süsse Ladies (słodkie damy) przetłumaczyłeś na „dzikie loszki”. Widzę dużą różnicę pomiędzy damą a loszką.

   Przy piosence o rowerze zauważyłeś dwuznaczność słowa „blau” ale przeoczyłeś fakt, że autor nieprzypadkowo nie lubi koloru brązowego. 

   „Weil ich braun nicht leiden kann” przetłumaczyłeś prawidłowo z językowego punktu widzenia na „bo ja brązu nie znoszę” ale pominąłeś ważny przekaz polityczny, jaki autor chciał przekazać odbiorcy. 

   Ten wspomniany kontekst polityczny polski czytelnik lepiej by zrozumiał gdybyś napisał: „bo ja nie znoszę brunatnego” ewentualnie „bo ja nie znoszę brunatnych”.

   „Ist sie prüde öl ich ihr Getriebe mit viel Liebe” to jest dla mnie nieprzetłumaczalne. Dosłownie: „(gdy) jest pruderyjna, to czule smaruje jej tryby” (a raczej utrybienie ewentualnie skrzynię biegów, bo to jest liczba pojedyncza)

   Jaka część ciała kobiety przypomina Niemcowi tryby? U nas na osiedlu „tryby” to były zęby („weź się zamknij, bo zara w tryby wyłapiesz”) Ty przetłumaczyłeś to na podwozie i chyba to tłumaczenie jest najlepsze. 

   Tłumaczenia piosenki napisanej w szwabskim bełkocie nie ważę się ocenić. W zdaniu: „Dass mer nemmer tanke kah” nie zrozumiałem kompletnie nic. No może z wyjątkiem „tanke”. Szwabski dialekt jest tragiczny.

   Reszta to nic nieznaczące drobiazgi

   „Fluchen enttäuscht” to raczej nie „zrezygnowani” a „rozczarowani” (że nie znaleźli tej trawy) 

   Jest jeszcze zgubiony apostrof w zdaniu „Gerd hats überlebt” powinno być oczywiście „hat’s” lub jedna literówka „moocyklistów” zamiast „motocyklistów”

   Resztę brawurowo przetłumaczyłeś, bardzo zręcznie przekładając słowa nieprzetłumaczalne jak Spinner czy Nervensäge. 

   Spinner to w zależności od słownika: ściemniacz, bajarz, kpiarz, żartowniś czy użyty przez Ciebie pozer.

   Nervensäge natręt (a raczej natrętka, bo chodziło o kobietę) upierdliwiec (upierdliwczyni) czy wybrana przez Ciebie maruda. Ewentualnie (przepraszam za wulgaryzmy) wkurwiarz albo dupotruciciel.

   Unikasz tłumaczenia dosłownego, stosujesz bogate słownictwo i tłumaczysz myśl przewodnią zdania.

   Jeśli pozostałe języki znasz na równie wysokim poziomie to kciuk w górę, Daumen hoch! Respekt!

   • Bardzo dziękuję za poświęcony czas.

     Co do znajomości języków powiem tylko tyle, że ja pod tym pojęciem rozumiem umiejętność aktywnego używania języka obcego, a nie samego jego rozumienia. Z rozumieniem jakoś mi idzie, bo dużo w językach obcych czytam, ale jeśli przychodzi do samodzielbego mówienia, jest już znacznie gorzej.

     Süsse Ladies – racja, zbyt mocno wczułem się w estetykę utworu 🙂

     Podobnie z brunatnym rowerkiem – kompletnie to przeoczyłem. Jedno i drugie do zmiany, kiedy wrócę i siądę do laptopa, bo z telefonu trudno edytować długi artykuł.

     Co do dialektu: tutaj zastosowałem mały cheat, bo na forum motortalk.de można znaleźć tłumaczenie tego tekstu na literacki niemiecki. Ale to nie jest takie trudne, jeśli się przyjmie, że oni głównie połykają końcówki. „Nemmer” to „nicht mehr”, „kah” to „kann”, z niemym h wydłużającym sylabę. Ale oczywiście sam bym się tego nie podjął, po prostu znalazłem ten tekst w bardziej zrozumiałej wersji.

     Jeszcze raz dziękuję!!

7. Ach, Opel Manta przywodzi mi zawsze na myśl najkrótszy dowcip świata:
   – Parkuje Opel Manta pod uniwersytetem…

   • Nieprzypadkowo w piosence o Mancie dziewczyną kierowcy jest fryzjerka. Nie sprzedawczyni, nie kasjerka, nie listonoszka a właśnie fryzjerka. Kto zna realia niemieckie, ten wie o co chodzi.

     • Do użytkowników Manty pasuje muzyka Kraftwerk dosadna i powtarzalna, a szczególnie teksty – taką krótką mantrę łatwo przyswoić. Kiedyś słuchałem, ale na krótkich trasach. Po przesłuchaniu jednej strony kasety nawet Modern Talking (skądinąd niemieckie) było ukojeniem dla uszu. Choć od Autobahn wolałem kolejowe klimaty Trans-Europe Express. Potem nastał Rammstein też mocny: ein, zwein, drei Polizei…

     • Zbyt ambitne 🙂 Prędzej jakieś niemieckie techno-eurodance.

   • To chyba najfajniejszy kawał o Mancie, choć żeby go rozumieć, trzeba najpierw poznać kilka innych, które często są przyciężkawe. Niestety równie często nieprzetłumaczalne, jak to dowcipy (polegają na grze słów). Ale jeśli w końcu coś wymyślę w temacie Manty, na pewno kilka tych kawałów zacytuję.

8. W najwiekszym skrocie: fryzjerki uchodza w Niemczech za osoby o niewielkim potencjale intelektualnym

   • W dowcipach o Mancie zawsze jest fryzjerka. Poza tym, co wspomniałeś, fryzjerki są w Niemczech synonimem osób bardzo mało zarabiających. „Fryzjerka z Turyngii” oznacza kogoś ledwie wiążącego koniec z końcem (Turyngia to najbiedniejszy rejon kraju).

     • Zaczynam się wstydzić, że Manta była kiedyś obiektem moich westchnień.

     • Dlaczego? Stereotypy z dowcipów należy oddzielać od samego samochodu, który był tanią i atrakcyjną propozycją dla miłośników aut sportowych. Bardzo fajna sprawa. A że przyciągał różne osobistości, to już nie wina konstrukcji ani konstruktorów. Tym bardziej ich winą nie jest tworzenie specyficznych dowcipów.

       Identycznym pomysłem był np. Ford Capri, o którym dowcipów nie ma. To czysty przypadek, że gawiedź upodobała sobie akurat jeden z tych modeli.

       Fakt, że dzisiejsi miłośnicy Manty nie przepadają za tamtymi stereotypami. Szukając materiałów do wpisu zadałem parę pytań niemieckiemu klubowi Manty, na ich stronie FB, no i zostałem natychmiast zrugany, że „najwyższy czas skończyć z idiotycznymi dowcipami”, bo Manta to super auto, itp. Wg mnie to brak dystansu do siebie, bo dowcipy są częścią historii Manty. Szkoda, bo myślałem, że dostanę tam chociaż jakieś fajne historyjki albo fotki z epoki, ale niestety nic z tego.

       O mercedesiarzach też się różnie mówi, jednak ja, jako fan marki, nie biorę tego do siebie. Podobnież moja Ania śmieje się z kawałów o blondynkach, chociaż sama ma jasne włosy 🙂 Tak że tego – nie ma co wstydzić się marzeń.

     • @SzK, no popatrz, nie słyszałem o tym, że fryzjerki w RFN jakoś mało zarabiają za to w Polsce robi się to co coraz bogatsza grupa społeczna. Z mojej obserwacji wynika, że grupa ta robi coraz więcej flipów mieszkaniowych 🙂

       Tak mnie zastanawia bo w sumie nie szprecham za bardzo w ostatnich latach. Nowa Manta w RFN lat 80 to była bolidem bardziej biednej młodzieży, czy tej bananowej jej części? Bo w sumie ciężko wywnioskować z dowcipów. Obecnie cały ten segment w który wliczało się właśnie Capri, Manta, potem Calibra, Celica, Prelude wymarł z powodu braku zainteresowania, a raczej przegrał konkurencję z hot-hatchami. Jeżeli faktycznie 20latkowie z biedniejszych niezbyt inteligentnych rodzin kupowali sobie nowe coupe droższe niż np. Golf 1,3 w kraju niecałe 40 lat po kapitulacji no to nie mam pytań.

     • Wszystko zależy od priorytetów. U mnie w korporacji są ludzie w wieku 40 lat mieszkający z rodzicami, a są tacy z trzykondygnacyjnymi willami. Jedni mają zwiedzone 70 krajów, a drudzy zero poza Polską. Jedni leasingują nowe Lexusy, a inni nie mają nie tylko samochodu, ale i prawa jazdy. Każdy człowiek sam wybiera, na czym mu w życiu zależy.

       PS Właśnie wróciłem ze stron, w których większość ludzi zarabia po 200-300 dolarów, ale śluby przed kościoły zajeżdżają wyłącznie nowymi Rollsami i Maybachami – bo wynajęcie S-Klasy to za mało. Powtórzę jeszcze raz słowo-klucz: życiowe priorytety.

     • Może jeszcze dodam dwie ważne rzeczy, bo coś mnie odciągnęło.

       1) Mówimy o dowcipach i stereotypach. Czy każda blondynka jest głupia? Tak samo z kierowcami Manty.

       2) To, że komuś nie szło w szkole, nie musi oznaczać, że źle zarabia. W XX-wiecznej Europie i Ameryce istniało coś, czego dziś prawie już nie ma, a co nazywało się „przemysł”. Przemysł wchłaniał każdą ilość ludzi, naprawdę każdą – i to nie musieli być ludzie wysoko kwalifikowani, bo przyuczało się ich w praktyce. Natomiast płacić trzeba było dobrze, bo siły roboczej ogromnie brakowało. To właśnie jest istota wolnego rynku, że płaci się za to, co jest realnie potrzebne, a nie za dyplomy i inne papierki – właśnie dlatego nie brakuje niczego, że opłaca się robić to, czego jest mało, a nie opłaca tego, czego jest dużo. Kawały o Mancie są często pisane dialektem z Zagłębia Ruhry – co czasem utrudnia mi zrozumienie treści, ale wyjaśnia to, o co pytałeś. Przynajmniej w kontekście tamtej epoki, bo dziś na Zachodzie przemysł został niemal całkowicie zarżnięty, dlatego jest, jak jest.

9. Die Arzte to taki niemiecki Big Cyc (mają nawet jeden wspólny utwór – „facet to świnia”) czyli taki zespół z zacięciem kabaretowym.
   Z czasów gdy spędzałem sporo czasu na oglądaniu kanałów muzycznych pamiętam że w każdym teledysku z czegoś darli łacha.
   Z powyższych Cruisen też mi pasuje, wygląda na to że język niemiecki dobrze pasuje do rapu 🙂

   • Właśnie – jak pierwszy raz usłyszałem „Maenner sind Schweine”, myślałem, że mam halucynacje 🙂

   • Ja mam wrażenie, że język niemiecki w muzyce pasuje bardzo dobrze do wszystkiego: nie wiem co w nim jest, ale w piosence przedwojennej język niemiecki dodaje tylko tego przedwojennego sznytu, w zimnym robotycznym synthpopie Kraftwerk również język ten sprawia, że utwory brzmią jeszcze bardziej zimno i „technologicznie”, metal – wystarczy posłuchać dowolnego kawałka grupy Rammstein, żeby wywnioskować, że pasuje tam jak ulał i sprawia, że te utwory brzmią jeszcze bardziej brutalnie i metalowo. Doprawdy nie wiem, w czym tkwi sekret, ale nie znam żadnego innego języka, który tak dobrze by się wpasowywał w każdą konwencję i pogłębiał doznania przy słuchaniu danego utworu.

     • W takim razie polecam Heike Makatsch (znaną wszystkim widzom MTV z lat 90) z albumem „Hilde”